Liatra

Ciekawa bylina bulwiasta o kwiatach rozkwitających od góry. Ta osobliwość dała jej drugą czeską nazwę – "shorakvět" (kwitnąca od góry). Większość roślin rozkwita bowiem odwrotnie, od dołu do góry. Białe kwiaty o szczególnym kształcie wabią pszczoły, trzmiele i motyle. Ciekawa również do bukietów.

Pochodzący z Ameryki Południowej gatunek werbeny. U nas często wykorzystywana jako roślina jednoroczna, ale podczas łagodnych zim potrafi przezimować i rozmnożyć się przez samosiew. Sztywne, zwiewne łodygi pięknie zmiękczają rabaty bylinowe i urozmaicają je swoim fioletowym kolorem. Pięknie dopełni nasadzenia stepowe z trawami oraz rabaty różane.

Gaura to kępiasta bylina pochodząca z Teksasu i Luizjany. U nas zachowuje się raczej jak krótkowieczna bylina. Pięknie łączy się z trawami i dodaje rabatom lekkości i zwiewności. Jest doskonałym pożytkiem dla owadów. Drobne kwiatki podobne do małych motylków rozkwitają niestrudzenie od czerwca aż do pierwszych przymrozków. Na bukiety ścinamy natychmiast, gdy otworzą się pierwsze dwa lub trzy kwiatki na łodydze. Siskiyou Pink to piękna odmiana z różowoczerwonymi kwiatami na lekko wygiętych łodygach. Mniej odporna niż odmiany kwitnące na biało. Ciekawe są również czerwono nakrapiane liście.

Kwiaty ostnic przyciągają wzrok na rabatach i w bukietach swoją lekkością i delikatnością. Wszystkie ostnice kochają pełne słońce i suchą, kamienistą, dobrze przepuszczalną glebę. Aby wyglądały na rabatach jak najbardziej naturalnie, warto sadzić je po kilka sztuk w luźnych grupach wraz z innymi sucholubnymi bylinami i roślinami cebulowymi. Dopiero wtedy ich źdźbła i kwiatostany, poruszane najmniejszym podmuchem wiatru, w pełni zaprezentują swój urok. Ostnica Ponny Tails to gatunek pochodzący ze stepów Meksyku, Teksasu i Patagonii. Zwiewne, gęste kępy włosowatych, delikatnych liści przypominają koński ogon. Liście mają kolor zielony, przechodzący w słomkowy w stronę kwiatów. Na odpowiednim stanowisku sama się rozsiewa.

Kocimiętki to idealne towarzyszki róż, pasują do ogrodów w stylu naturalnym, a niższe gatunki również do skrzynek i doniczek. Niektóre z nich są nieodpartą pokusą dla kotów, powoduje to halucynogen nepetalakton. Powinien on być w największym stopniu zawarty w gatunku Nepeta cataria. Z kolei kocimiętki o zapachu cytryny podobno nie przyciągają kotów. Nazwa botaniczna Nepeta prawdopodobnie pochodzi od nazwy starożytnego etruskiego miasta Nepet - Nepi na terenie dzisiejszej włoskiej prowincji Viterbo, gdzie roślina była kiedyś uprawiana. Kocimiętka groniasta naturalnie rośnie na suchych łąkach i skalistych, kamienistych zboczach od Kaukazu aż po Azję Środkową. Ma aromatyczne szarozielone listki i tworzy kępiasty, półkulisty krzaczek. Walker’s Low otrzymała swoją nazwę od irlandzkiej posiadłości, gdzie została wyhodowana w 1970 roku. Ma najbardziej intensywne niebiesko-fioletowe zabarwienie kwiatów.

Cenna ogrodowa i lecznicza bylina, pochodząca z Ameryki Północnej. Kwitnie latem ciemnymi, purpurowo-różowymi kwiatami. Kolczaste środki kwiatowe są nieodpartą pokusą dla motyli. W wazonie wytrzymuje 7–10 dni. Po oderwaniu płatków łodygi ze środkowymi tarczkami można zasuszyć lub wykorzystać w żywych bukietach jako ciekawy element. Rubinstern jest bardzo podobny do odmiany Magnus, płatki są ciemniejsze i sztywniejsze. Podczas przekwitania stopniowo bledną i opadają w dół.

Ten gatunek szałwii pochodzi pierwotnie ze stepowych obszarów Europy Środkowej i Wschodniej. Tworzy obficie kwitnące małe kępy z prostymi, wzniesionymi łodygami. Na rabatach najlepiej wygląda w grupach. Tradycyjnie sadzona, ze względu na ten sam okres kwitnienia, jako towarzystwo dla róż. Równie dobrze będzie jednak wyglądać w mieszanych, sucholubnych nasadzeniach stepowych z trawami. Jest doskonałym pastwiskiem dla pszczół. W wazonie wytrzymuje 7 dni. Amethyst to elegancka odmiana o długich łodygach i nietypowym dla szałwii różowym kolorze kwiatów.

Rodzima dzika bylina o dużym zasięgu występowania od Europy po Syberię. Odpowiednia do nasadzeń naturalistycznych i dzikich. Rośnie na łąkach i suchych miejscach trawiastych. Bardzo plastyczna i niewymagająca roślina, rośnie w kępach i rozrasta się przez rozłogi. Przycięcie po pierwszym kwitnieniu pobudzi zawiązywanie nowych kwiatów. Do bukietów zbieramy, gdy kwiaty są w pełni otwarte. W wazonie wytrzymuje 10 dni.

Bardzo odporna i długowieczna bylina o niemal całorocznym efekcie dekoracyjnym. Tworzy wzniesione kępy, kwiaty przyciągają pszczoły i motyle. Dla odmiany 'Brilliant' charakterystyczny jest krzaczasty wzrost i wyrazista różowa barwa.

Delikatne, dekoracyjne, długowieczne byliny cieniolubne z pierzastymi liśćmi i wspaniałymi, pierzastymi kwiatostanami. Pochodzą głównie z Azji Wschodniej, ale także ze wschodu Ameryki Północnej. Najlepiej wyglądają w nasadzeniach wielkopowierzchniowych. Ze względu na dość późne puszczanie pędów warto je łączyć z wcześnie kwitnącymi roślinami cebulowymi. W wazonie wytrzymują 4–10 dni. Zbieramy, gdy połowa kwiatostanu jest rozwinięta. Są bardzo wrażliwe na etylen uwalniający się z dojrzewających owoców. Anita Pfeifer ma różowe kwiaty.

Rodzima dzika bylina o dużym zasięgu występowania od Europy po Syberię. Odpowiednia do nasadzeń naturalnych i dzikich. Rośnie na łąkach i suchych trawiastych miejscach. Bardzo elastyczna i niewymagająca roślina, rośnie kępiasto i rozrasta się przez rozłogi. Przycinając po pierwszym kwitnieniu, wspieramy zawiązywanie nowych kwiatów. Do bukietów zbieramy, gdy kwiaty są w pełni otwarte. W wazonie wytrzymuje 10 dni. 'Terracotta' to ochra, odcienie pomarańczu i żółci oraz szarozielone liście.

Perowskie to rzadko rozgałęzione półkrzewy, pochodzące z obszarów od Afganistanu aż po Tybet. Rosną na otwartych, słonecznych, skalistych i kamienistych stanowiskach. Uwagę zwracają ich biało owłosione pędy i szarawe, aromatyczne liście. Nadają się na słoneczne rabaty do innych sucholubnych bylin, gdzie tworzą ciekawe struktury również w miesiącach zimowych.

Lawenda to niezbędny element każdego słonecznego ogródka ziołowego. Zaliczamy ją do półkrzewów, a w ogrodach jest ceniona ze względu na swój zimowy pokrój. Rabatom dodadzą nie tylko koloru i struktury, ale także niepowtarzalnego zapachu. Będą dobrze wyglądać z niższymi trawami i bylinami lubiącymi suszę. Rosea kwitnie słodko różowo.

Kupidynek to średnio wysoka, krótkowieczna bylina. Pochodzi z regionu śródziemnomorskiego, dlatego nadaje się do obszarów o łagodniejszej zimie. Atrakcyjny dzięki niebieskim kwiatom, które przypominają cykorię. Ładne są również nierozwinięte pąki kwiatowe oraz srebrzyste przekwitłe kwiatostany. Nadaje się również do suszenia. Świeży w wazonie wytrzymuje 7 dni.

Ciekawa bulwiasta bylina z kwiatami rozkwitającymi od góry. Ta osobliwość dała jej drugą czeską nazwę – "shorakvět" (kwiat kwitnący od góry). Większość roślin rozkwita bowiem odwrotnie, od dołu do góry. Białe kwiaty o specyficznym kształcie przyciągają pszczoły, trzmiele i motyle. Ciekawa również do bukietów. 'Kobold' ma w porównaniu do formy pierwotnej krótsze kłosy kwiatowe i zwarty pokrój.

W naturze znajdziemy ją na stepach, na suchych pastwiskach i kamienistych zboczach Europy Środkowej i Południowej. Jest znaną rośliną wykorzystywaną we florystyce. Doskonale nadaje się do użycia w stanie świeżym i suszonym. Do suszenia wybieramy tylko łodygi z w pełni rozwiniętymi kwiatkami. Zawieszamy kwiatami w dół w suchym, przewiewnym i ciemnym miejscu.

Piękna niższa trawa ceniona za wczesne rozpoczynanie wegetacji i utrzymywanie liści długo w zimę. Kwiaty są raczej niepozorne, beżowe i pojawiają się w zielonych kępach dopiero późnym latem i jesienią. Kolor liści jest jasnozielony. Świetne połączenie z gatunkami takimi jak kalaminta, gaura czy lebiodka.

Rodzima dzika bylina o dużym zasięgu występowania od Europy po Syberię. Odpowiednia do nasadzeń naturalnych i dzikich. Rośnie na łąkach i suchych trawiastych miejscach. Bardzo elastyczna i niewymagająca roślina, rośnie kępiasto i rozrasta się przez rozłogi. Przycinając po pierwszym kwitnieniu, wspieramy zawiązywanie nowych kwiatów. Do bukietów zbieramy, gdy kwiaty są w pełni otwarte. W wazonie wytrzymuje 10 dni. Odmiana 'Cassis' ma kwiaty w odcieniach od wiśniowej czernieni po winny.

Rudbekie pochodzą z Ameryki Północnej, są to okazałe i obficie kwitnące byliny późnego lata i jesieni. Nadają się do nasadzeń preriowych z wysokimi trawami oraz do wiejskich ogródków przy chałupach. Środkowe tarcze nawet po przekwitnięciu wyglądają bardzo efektownie i zdobią bylinowe rabaty również przez zimę. Do wazonu ścinamy, gdy tylko zakwitną. Trwałość w wazonie wynosi od 7 do 10 dni. Możemy używać również suchych środków kwiatowych. 'Goldsturm' to niezawodna i długotrwale sprawdzona odmiana. Kwiaty ma jaskrawo złotożółte z ciemnymi środkami.

Rosną naturalnie na obszarze od południowej Europy po Turcję i Azję Środkową. Są to dekoracyjne i niewymagające rośliny odpowiednie do naturalnych ogrodów bylinowych. Kuliste kwiaty przyciągają pszczoły i motyle. W wazonie wytrzymują bardzo długo, a w letnich bukietach wyglądają wspaniale, nadają się również do suszenia. 'Blue Glow' ma intensywnie niebieskie kwiaty.

Szałwia łąkowa występuje u nas przede wszystkim w cieplejszych rejonach, zwłaszcza na południowych Morawach oraz w północnych i środkowych Czechach. Rośnie na nasłonecznionych łąkach i zboczach oraz wzdłuż dróg. Pachnące liście tworzą przyziemną rozetę, z której wyrasta kilka mniej ulistnionych, rozgałęzionych łodyg. Kwiatostany złożone są z okazałych wargowych kwiatów, które są wielkim wabikiem na pszczoły i trzmiele. Rose Rhapsody ma kwiaty jasnoróżowe.

Świerzbnica macedońska to obficie i długo kwitnąca, niewymagająca bylina. Jej dzika forma pochodzi z Bałkanów, gdzie rośnie na łąkach i w zaroślach. Na rabatach zachwyca smukłymi, wysokimi łodygami, które niosą pastelowo winne i różowe kwiaty. Pasuje do słonecznych i półcienistych rabat w stylu naturalistycznym oraz do bukietów łąkowych.

Świerzbnica macedońska to obficie i długo kwitnąca, niewymagająca bylina. Jej dzika forma pochodzi z Bałkanów, gdzie rośnie na łąkach i w zaroślach. Red Knight na rabatach zachwyca smukłymi, wysokimi łodygami, które niosą ciemnowinne kwiaty. Pasuje do słonecznych i półcienistych rabat w stylu naturalistycznym oraz do bukietów łąkowych.

Gaura to kępiasta bylina pochodząca z Teksasu i Luizjany. U nas zachowuje się raczej jak bylina krótkowieczna. Pięknie łączy się z trawami i dodaje rabatom lekkości i zwiewności. Jest doskonałym pastwiskiem dla owadów. Drobne kwiatuszki podobne do małych motyli zakwitają niestrudzenie od czerwca aż do pierwszych przymrozków. Do bukietów zbieramy natychmiast, gdy otworzą się pierwsze dwa lub trzy kwiatuszki na łodydze. 'Whirling Butterflies' kwitnie czysto białymi kwiatami, które stopniowo nabierają różowego odcienia. Również pąki bywają różowawe. Charakteryzuje się zwartym wzrostem i obficie kwitnie.

Ten gatunek szałwii pochodzi pierwotnie ze stepowych obszarów Europy Środkowej i Wschodniej. Tworzy obficie kwitnące małe kępy z prostymi, wzniesionymi łodygami. Na rabatach najlepiej wygląda w grupach. Tradycyjnie wysadza się ją, ze względu na zgodny termin kwitnienia, jako towarzystwo dla róż. Równie dobrze będzie jednak wyglądać w mieszanych sucholubnych nasadzeniach stepowych z trawami. Jest doskonałym pożytkiem dla pszczół. W wazonie wytrzymuje 7 dni. Odmiana Ostfriesland zakwita uderzającą ciemną fioletowoniebieską barwą.

Cenna ogrodowa i lecznicza bylina, pochodząca z Ameryki Północnej. Kwitnie latem ciemnopurpurowo-różowymi kwiatami. Kolczaste środki kwiatowe są nieodpartym magnesem dla motyli. W wazonie wytrzymuje 7–10 dni. Po oberwaniu płatków łodygi ze środkami można ususzyć lub użyć w żywych bukietach jako ciekawy element. 'Magnus' ma wyraźne, soczyście różowe kwiaty z pomarańczowobrązowym środkiem.

Mniej znany gatunek krwawnika ma ciemnozielone, błyszczące, piłkowano-karbowane liście, które pozostają atrakcyjne przez cały sezon wegetacyjny, słodko różowy kolor kwiatów, które są większe niż kwiaty krwawnika pospolitego. W wazonie wytrzyma 10 dni.

Klasyczna bylina do wczesnoletnich bukietów i wiejskich ogródków. Do bukietów zbieramy kwiaty ze sztywnymi, gładkimi środkowymi tarczkami. Wtedy w wazonie wytrzymują 7–10 dni. 'Maikönigin' to wyjątkowo obficie kwitnąca forma ogrodowa.

Perowskia to słabo rozgałęzione półkrzewy, pochodzące z obszarów od Afganistanu aż po Tybet. Rosną na otwartych, słonecznych, skalistych i kamienistych stanowiskach. Uwagę zwracają ich biało filcowate pędy i szarawe, aromatyczne liście. Nadają się na słoneczne rabaty do innych sucholubnych bylin, gdzie tworzą ciekawe struktury również w miesiącach zimowych. 'Little Spire' to mniejszy kultywar odpowiedni również do donic o pojemności podłoża 7 litrów i więcej.