Brunnera wielkolistna

Przywrotnik naturalnie rośnie na górskich pastwiskach i łąkach oraz w lasach mieszanych. Jest ozdobny z liści i kwiatów. Liście mają delikatne owłosienie nadające roślinie aksamitny charakter. Jest to bylina poszukiwana przez dawnych alchemików ze względu na krople rosy, które pojawiają się w wachlarzykach liści. Dla florystów cenna dzięki mnóstwu drobniutkich zielonożółtych kwiatuszków. Na rabatach ważna ze względu na swój charakter okrywowy. W wazonie wytrzymuje 10 dni.

Pochodzący z Ameryki Południowej gatunek werbeny. U nas często wykorzystywana jako roślina jednoroczna, ale podczas łagodnych zim potrafi przezimować i rozmnożyć się przez samosiew. Sztywne, zwiewne łodygi pięknie zmiękczają rabaty bylinowe i urozmaicają je swoim fioletowym kolorem. Pięknie dopełni nasadzenia stepowe z trawami oraz rabaty różane.

Kwiaty ostnic przyciągają wzrok na rabatach i w bukietach swoją lekkością i delikatnością. Wszystkie ostnice kochają pełne słońce i suchą, kamienistą, dobrze przepuszczalną glebę. Aby wyglądały na rabatach jak najbardziej naturalnie, warto sadzić je po kilka sztuk w luźnych grupach wraz z innymi sucholubnymi bylinami i roślinami cebulowymi. Dopiero wtedy ich źdźbła i kwiatostany, poruszane najmniejszym podmuchem wiatru, w pełni zaprezentują swój urok. Ostnica Ponny Tails to gatunek pochodzący ze stepów Meksyku, Teksasu i Patagonii. Zwiewne, gęste kępy włosowatych, delikatnych liści przypominają koński ogon. Liście mają kolor zielony, przechodzący w słomkowy w stronę kwiatów. Na odpowiednim stanowisku sama się rozsiewa.

Pierwotną ojczyzną serduszek są Korea i Chiny, gdzie rosną w jasnych lasach liściastych. Należą do klasycznych bylin ogrodowych. Perfekcyjnie będą wyglądać na nostalgicznych rabatach, biały wariant wpasuje się również w naturalnie urządzone ogrody leśne. Są lubiane za swoje kwiaty w kształcie serduszek zawieszonych na poziomych lub łukowato wygiętych łodygach. Jakiś czas po przekwitnięciu słabną i zanikają, cała siła rośliny koncentruje się wtedy w korzeniach i w tym momencie możemy całkowicie przyciąć część nadziemną. Przez resztę roku o serduszce nie będziemy w ogrodzie nawet wiedzieć. O swoim uroku przypomni nam znowu wiosną. W wazonie perfekcyjna trwałość, co najmniej 7 dni. Zbieramy, gdy na łodydze otworzą się pierwsze 3–4 kwiaty. Gatunek podstawowy ma kwiaty różowo-białe. Wiosną kiełkujące pędy mają różowy odcień.

Pierwotną ojczyzną serduszek są Korea i Chiny, gdzie rosną w jasnych lasach liściastych. Należą do klasycznych bylin ogrodowych. Perfekcyjnie będą wyglądać na nostalgicznych rabatach, biały wariant wpasuje się również w naturalnie urządzone ogrody leśne. Są lubiane za swoje kwiaty w kształcie serduszek zawieszonych na poziomych lub łukowato wygiętych łodygach. Jakiś czas po przekwitnięciu słabną i zanikają, cała siła rośliny koncentruje się wtedy w korzeniach i w tym momencie możemy całkowicie przyciąć część nadziemną. Przez resztę roku o serduszce nie będziemy w ogrodzie nawet wiedzieć. O swoim uroku przypomni nam znowu wiosną. W wazonie perfekcyjna trwałość, co najmniej 7 dni. Zbieramy, gdy na łodydze otworzą się pierwsze 3–4 kwiaty. Alba ma piękne czysto białe kwiaty, wiosną kiełkujące pędy są jasne, limonkowo-zielone.

Świerzbnica macedońska to obficie i długo kwitnąca, niewymagająca bylina. Jej dzika forma pochodzi z Bałkanów, gdzie rośnie na łąkach i w zaroślach. Red Knight na rabatach zachwyca smukłymi, wysokimi łodygami, które niosą ciemnowinne kwiaty. Pasuje do słonecznych i półcienistych rabat w stylu naturalistycznym oraz do bukietów łąkowych.

Niewymagająca i skromna bylina, która zakwita dużą ilością drobnych kwiatuszków. Kwitnie rekordowo długo przez całe późne lato i jesień. Tworzy mniejsze, zwarte, zwiewne krzaczki, które wydzielają miętowo-korzenny zapach. Kwiaty podobne do tymianku przyciągają pszczoły, trzmiele i motyle. Dobrze będzie wyglądać między różami oraz na rabatach stepowych w stylu naturalnym, na przykład z niższymi trawami.

Klasyczna bylina do wczesnoletnich bukietów i wiejskich ogródków. Do bukietów zbieramy kwiaty ze sztywnymi, gładkimi środkowymi tarczkami. Wtedy w wazonie wytrzymują 7–10 dni. 'Maikönigin' to wyjątkowo obficie kwitnąca forma ogrodowa.

Występuje prawie we wszystkich górskich rejonach Europy Środkowej i Południowej na wysoko położonych łąkach i jasnych porębach. Nadaje się do nasadzeń naturalistycznych, sprawdzi się w wiejskich ogródkach podgórskich z innymi robustnymi gatunkami. Kwitnie na niebiesko i w wazonie wytrzymuje około tygodnia.

Ciemierniki to zimozielone byliny, które tworzą wolno rozrastające się kępy skórzastych, ciemnozielonych liści. Łodygi niosą zazwyczaj cztery do pięciu kwiatów. Zakwitają bardzo wcześnie, już pod koniec zimy i na początku wiosny. Do wazonu nadają się dopiero wtedy, gdy w środku kwiatu utworzą się widoczne nasienniki, a kwiat dojrzeje. Wcześniej mają tendencję do więdnięcia, a łodygi nie utrzymują kwiatu w pozycji pionowej. Wszystkie części rośliny są trujące. Półpełne kwiaty ciemiernika 'Double Ellen Picotee' wybarwiają się na biało i jasnoróżowo z purpurowo-winną obwódką.

Kocimiętki to idealne towarzyszki róż, pasują do ogrodów w stylu naturalnym, a niższe gatunki również do skrzynek i doniczek. Niektóre z nich są nieodpartą pokusą dla kotów, powoduje to halucynogen nepetalakton. Powinien on być w największym stopniu zawarty w gatunku Nepeta cataria. Z kolei kocimiętki o zapachu cytryny podobno nie przyciągają kotów. Nazwa botaniczna Nepeta prawdopodobnie pochodzi od nazwy starożytnego etruskiego miasta Nepet - Nepi na terenie dzisiejszej włoskiej prowincji Viterbo, gdzie roślina była kiedyś uprawiana. Kocimiętka groniasta naturalnie rośnie na suchych łąkach i skalistych, kamienistych zboczach od Kaukazu aż po Azję Środkową. Ma aromatyczne szarozielone listki i tworzy kępiasty, półkulisty krzaczek. Walker’s Low otrzymała swoją nazwę od irlandzkiej posiadłości, gdzie została wyhodowana w 1970 roku. Ma najbardziej intensywne niebiesko-fioletowe zabarwienie kwiatów.

Rodzima dzika bylina o dużym zasięgu występowania od Europy po Syberię. Odpowiednia do nasadzeń naturalnych i dzikich. Rośnie na łąkach i suchych trawiastych miejscach. Bardzo elastyczna i niewymagająca roślina, rośnie kępiasto i rozrasta się przez rozłogi. Przycinając po pierwszym kwitnieniu, wspieramy zawiązywanie nowych kwiatów. Do bukietów zbieramy, gdy kwiaty są w pełni otwarte. W wazonie wytrzymuje 10 dni. 'Terracotta' to ochra, odcienie pomarańczu i żółci oraz szarozielone liście.

Ciemierniki to zimozielone byliny, które tworzą wolno rozrastające się kępy skórzastych, ciemnozielonych liści. Łodygi niosą zazwyczaj cztery do pięciu kwiatów. Zakwitają bardzo wcześnie, już pod koniec zimy i na początku wiosny. Do wazonu nadają się dopiero wtedy, gdy w środku kwiatu utworzą się widoczne nasienniki, a kwiat dojrzeje. Wcześniej mają tendencję do więdnięcia, a łodygi nie utrzymują kwiatu w pozycji pionowej. Wszystkie części rośliny są trujące. 'Double Ellen White' to niemal czysto biały, pełnokwiatowy ciemiernik. Płatki okwiatu ma lekko pofalowane, a dolny rząd płatków jest lekko zabarwiony na zielono.

Zawilce pochodzą z tej samej rodziny co jaskry. Swoimi eleganckimi kwiatami na długich, smukłych łodygach potrafią urozmaicić i rozświetlić późnoletnie i jesienne rabaty. Wyróżnią się na ciemniejszym tle grup krzewów i będą jednocześnie wdzięczne za ich częściowy cień. Czeskie stowarzyszenie bylinowe wybrało jesienne zawilce byliną sezonu 2022. W wazonie wytrzymują 7 dni. Lorelei ma półpełne kwiaty w delikatnym, jasnoróżowym odcieniu.

Piękna, delikatna trawa leśna z zimozielonymi liśćmi i interesującym białym kwiatostanem. Ciekawy element wiosennych rabat. Kwiaty nadają się do świeżych bukietów oraz do suszenia.

Brunnera to długowieczna bylina pochodząca z górskich łąk i lasów Kaukazu. Ciekawa nie tylko w okresie kwitnienia. Liście są duże, sercowate, jasnozielone. Tworzą kontrastowe tło dla delikatnych i drobnych kwiatów, które nad dywanem liści pojawiają się od kwietnia. Wcześnie wypuszcza pędy i późno zanika, dlatego jest cenną byliną okrywową. Kultywar Betty Bowring ma kwiaty czysto białe.

Kupidynek to średnio wysoka, krótkowieczna bylina. Pochodzi z regionu śródziemnomorskiego, dlatego nadaje się do obszarów o łagodniejszej zimie. Atrakcyjny dzięki niebieskim kwiatom, które przypominają cykorię. Ładne są również nierozwinięte pąki kwiatowe oraz srebrzyste przekwitłe kwiatostany. Nadaje się również do suszenia. Świeży w wazonie wytrzymuje 7 dni.

Byliny z dłoniasto dzielonymi liśćmi i delikatnymi kwiatami. W naturze znajdziemy je na wilgotnych łąkach lub w widnych lasach. Rosną w kępach. Wyprostowane, nadające się na kwiat cięty łodygi rozgałęziają się i noszą drobne baldachy kwiatów. Są one dodatkowo podkreślone na obwodzie ząbkowanymi podsadkami w kolorze kwiatu z prześwitującą zielenią. W wazonie wytrzymują 10–14 dni.

Piękna, choć raczej krótkowieczna bylina, idealna do partii stepowych w towarzystwie delikatnych traw kserofilnych i bylin. Do bukietów zbieramy ją, gdy około połowa kwiatów w kwiatostanie jest otwarta. W wazonie wytrzymuje około 5 dni. Wyjątkowa odmiana o kwiatach w odcieniach brzoskwini i moreli, które przekwitając, przechodzą w elegancki brudny róż.

Ten gatunek szałwii pochodzi pierwotnie ze stepowych obszarów Europy Środkowej i Wschodniej. Tworzy obficie kwitnące małe kępy z prostymi, wzniesionymi łodygami. Na rabatach najlepiej wygląda w grupach. Tradycyjnie sadzona, ze względu na ten sam okres kwitnienia, jako towarzystwo dla róż. Równie dobrze będzie jednak wyglądać w mieszanych, sucholubnych nasadzeniach stepowych z trawami. Jest doskonałym pastwiskiem dla pszczół. W wazonie wytrzymuje 7 dni. Amethyst to elegancka odmiana o długich łodygach i nietypowym dla szałwii różowym kolorze kwiatów.

Perowskie to rzadko rozgałęzione półkrzewy, pochodzące z obszarów od Afganistanu aż po Tybet. Rosną na otwartych, słonecznych, skalistych i kamienistych stanowiskach. Uwagę zwracają ich biało owłosione pędy i szarawe, aromatyczne liście. Nadają się na słoneczne rabaty do innych sucholubnych bylin, gdzie tworzą ciekawe struktury również w miesiącach zimowych.

Niewymagająca i skromna bylina, która zakwita dużą ilością drobnych kwiatków. Kwitnie rekordowo długo przez całe późne lato i jesień. Tworzy mniejsze, zwarte, zwiewne krzewinki, które wydzielają miętowo-korzenny zapach. Kwiaty podobne do tymianku przyciągają pszczoły, trzmiele i motyle. Będzie dobrze wyglądać między różami, jak i na rabatach stepowych w stylu naturalnym, na przykład z niższymi trawami. Ta czyścica jest ogólnie silniej rosnąca. Od innych czyścic o filcowatych liściach różni się rekordową długością kwitnienia, sztywnymi i błyszczącymi liśćmi, a także większą liczbą kwiatów, które nie zawiązują nasion i dlatego są maksymalnie trwałe. Czasami sprzedawana pod nazwą odmiany 'Triumphator'.

Ten gatunek szałwii pochodzi pierwotnie ze stepowych obszarów środkowej i wschodniej Europy. Tworzy obficie kwitnące małe kępy z prostymi wzniesionymi łodygami. Na rabatach najlepiej wygląda w grupach. Tradycyjnie sadzi się ją, ze względu na zbieżny termin kwitnienia, jako towarzystwo dla róż. Równie dobrze będzie jednak wyglądać w mieszanych sucholubnych nasadzeniach stepowych z trawami. W wazonie wytrzymuje 7 dni. Odmiana Caradonna wyróżnia się długim okresem kwitnienia i ciemnymi, niemal czarnofioletowymi łodygami z drobnymi fioletowymi kwiatami i ciemnopurpurowymi przysadkami. Jeśli przytniemy ją po przekwitnięciu, zakwitnie ponownie pod koniec sierpnia i we wrześniu.

Zawilce pochodzą z tej samej rodziny co jaskry. Swoimi eleganckimi kwiatami na długich, smukłych łodygach potrafią urozmaicić i rozświetlić późnoletnie i jesienne rabaty. Wyróżniają się na ciemniejszym tle grup krzewów i będą jednocześnie wdzięczne za ich półcień. Czeskie stowarzyszenie bylinowe wybrało jesienne zawilce byliną sezonu 2022. W wazonie wytrzymują 7 dni. Königin Charlotte to potężna, wyższa odmiana wyhodowana już w 1898 roku. Ma mocne, sztywne łodygi i półpełne, duże, fioletoworóżowe kwiaty. Zewnętrzne strony jedwabiście gładkich płatków są zabarwione na fioletowo.

Lawenda to niezbędny element każdego słonecznego ogródka ziołowego. Zaliczamy ją do półkrzewów, a w ogrodach jest ceniona ze względu na swój zimowy pokrój. Rabatom dodadzą nie tylko koloru i struktury, ale także niepowtarzalnego zapachu. Będą dobrze wyglądać z niższymi trawami i bylinami lubiącymi suszę. Rosea kwitnie słodko różowo.

Ciemierniki to zimozielone byliny, które tworzą powoli rozrastające się kępy skórzastych, ciemnozielonych liści. Łodygi niosą zazwyczaj cztery do pięciu kwiatów. Rozkwitają bardzo wcześnie, już pod koniec zimy i na początku wiosny. Do wazonu nadają się dopiero po tym, jak w środku kwiatu utworzą się widoczne nasienniki, a kwiat dojrzeje. Wcześniej mają tendencję do więdnięcia, a łodygi nie utrzymują kwiatu w pozycji pionowej. Wszystkie części rośliny są trujące. Ciemiernik Double Ellen Yellow Spotted ma jasnożółtozielone półpełne kwiaty z wyraźnym, ciemnowinnym nakrapianiem.

Żeleźniak to cenna bylina strukturalna, która pochodzi z greckich wysp i Turcji. Nazywana jest także szałwią jerozolimską. W nasadzeniach stosowana jest jako gatunek okrywowy i możemy ją z powodzeniem uprawiać nawet pod drzewami. Na kwiat cięty nadają się zarówno kwiaty, jak i łodygi z efektownymi owocostanami. Jeśli jesienią ich nie przytniemy, będą zdobić rabaty przez całą zimę, podobnie jak gęsty dywan liści. Żeleźniak jest atrakcyjny także dla zapylaczy.

Tworzy delikatny, zwiewny krzew. W porównaniu do Aster ericoides kwiaty są mniej liczne, umieszczone pojedynczo na końcach gałązek, co nadaje roślinie efekt lekkości. Roślina sprawia bardzo delikatne wrażenie. Piękna w połączeniu z innymi późnymi astrami i trawami ozdobnymi. Zdrowa i długo kwitnąca, różowy kwiat jest nieco większy niż u Aster ericoides. W wazonie wytrzymuje 7 do 10 dni.