Bodziszek Gravetye

Cenna bylina ogrodowa i lecznicza, pochodząca z Ameryki Północnej. Kolczaste tarcze kwiatowe są nieodpartą pokusą dla motyli. W wazonie wytrzymuje 7–10 dni. Po oberwaniu płatków łodygi ze środkowymi tarczami można ususzyć lub wykorzystać w żywych bukietach jako ciekawy element. Kwiaty w odcieniach żółci.

Rodzima dzika bylina o dużym zasięgu występowania od Europy po Syberię. Odpowiednia do nasadzeń naturalnych i dzikich. Rośnie na łąkach i suchych trawiastych miejscach. Bardzo elastyczna i niewymagająca roślina, rośnie kępiasto i rozrasta się przez rozłogi. Przycinając po pierwszym kwitnieniu, wspieramy zawiązywanie nowych kwiatów. Do bukietów zbieramy, gdy kwiaty są w pełni otwarte. W wazonie wytrzymuje 10 dni. 'Terracotta' to ochra, odcienie pomarańczu i żółci oraz szarozielone liście.

Kocimiętki to idealne towarzyszki róż, pasują do ogrodów w stylu naturalnym, a niższe gatunki również do skrzynek i doniczek. Niektóre z nich są nieodpartą pokusą dla kotów, powoduje to halucynogen nepetalakton. Powinien on być w największym stopniu zawarty w gatunku Nepeta cataria. Z kolei kocimiętki o zapachu cytryny podobno nie przyciągają kotów. Nazwa botaniczna Nepeta prawdopodobnie pochodzi od nazwy starożytnego etruskiego miasta Nepet - Nepi na terenie dzisiejszej włoskiej prowincji Viterbo, gdzie roślina była kiedyś uprawiana. Kocimiętka groniasta naturalnie rośnie na suchych łąkach i skalistych, kamienistych zboczach od Kaukazu aż po Azję Środkową. Ma aromatyczne szarozielone listki i tworzy kępiasty, półkulisty krzaczek. Walker’s Low otrzymała swoją nazwę od irlandzkiej posiadłości, gdzie została wyhodowana w 1970 roku. Ma najbardziej intensywne niebiesko-fioletowe zabarwienie kwiatów.

Przywrotnik naturalnie rośnie na górskich pastwiskach i łąkach oraz w lasach mieszanych. Jest ozdobny z liści i kwiatów. Liście mają delikatne owłosienie nadające roślinie aksamitny charakter. Jest to bylina poszukiwana przez dawnych alchemików ze względu na krople rosy, które pojawiają się w wachlarzykach liści. Dla florystów cenna dzięki mnóstwu drobniutkich zielonożółtych kwiatuszków. Na rabatach ważna ze względu na swój charakter okrywowy. W wazonie wytrzymuje 10 dni.

Perowskia to słabo rozgałęzione półkrzewy, pochodzące z obszarów od Afganistanu aż po Tybet. Rosną na otwartych, słonecznych, skalistych i kamienistych stanowiskach. Uwagę zwracają ich biało filcowate pędy i szarawe, aromatyczne liście. Nadają się na słoneczne rabaty do innych sucholubnych bylin, gdzie tworzą ciekawe struktury również w miesiącach zimowych. 'Little Spire' to mniejszy kultywar odpowiedni również do donic o pojemności podłoża 7 litrów i więcej.

Bodziszek plamisty w swojej pierwotnej formie pochodzi z północno-wschodnich obszarów Ameryki. Rośnie tam w rzadkich, jasnych lasach. W ogrodzie będą mu więc odpowiadać rabaty w podszyciu wyższych krzewów w towarzystwie pierwotnie leśnych bylin i traw. Odmiana Chatto ma kwiaty delikatnie różowe, nasycenie zielone liście są głęboko powcinane i dłoniasto dzielone.

Bodziszek oksfordzki to bujnie rosnąca bylina nadająca się do tworzenia zwartych łanów. To idealna roślina do ogrodów w stylu naturalnym. Dobrze znosi zacienienie między drzewami i krzewami. Odmiana Claridge Druce ze względu na swój energiczny wzrost nadaje się do stosowania na większych powierzchniach. Kwiaty ma różowe z delikatnymi purpurowymi żyłkami.

Uniwersalna bylina nadająca się na rabaty wiejskie i nowoczesne. Dobrze sprawdzi się również w dzikich nasadzeniach naturalnych. Jej główny urok tkwi wprawdzie w uroczych kwiatach, które pojawiają się pod koniec wiosny, ale cenna jest na rabatach również ze względu na wcześnie wyrastające liście. Orliki dodają bylinowym rabatom i bukietom zwiewności i lekkości. W wazonie wytrzymują 7 dni. 'Blue Barlow' ma pełne kwiaty o niebieskofioletowej barwie, jak u gatunku botanicznego.

Ciemierniki to zimozielone byliny, które tworzą wolno rozrastające się kępy skórzastych, ciemnozielonych liści. Łodygi niosą zazwyczaj cztery do pięciu kwiatów. Zakwitają bardzo wcześnie, już pod koniec zimy i na początku wiosny. Do wazonu nadają się dopiero wtedy, gdy w środku kwiatu utworzą się widoczne nasienniki, a kwiat dojrzeje. Wcześniej mają tendencję do więdnięcia, a łodygi nie utrzymują kwiatu w pozycji pionowej. Wszystkie części rośliny są trujące. 'Double Ellen White' to niemal czysto biały, pełnokwiatowy ciemiernik. Płatki okwiatu ma lekko pofalowane, a dolny rząd płatków jest lekko zabarwiony na zielono.

Gaura to kępiasta bylina pochodząca z Teksasu i Luizjany. U nas zachowuje się raczej jak krótkowieczna bylina. Pięknie łączy się z trawami, a rabatom dodaje lekkości i zwiewności. Jest doskonałym pożytkiem dla owadów. Drobne kwiatki przypominające małe motyle kwitną niestrudzenie od czerwca aż do pierwszych przymrozków. Do bukietów ścinamy, gdy tylko otworzą się pierwsze dwa lub trzy kwiatki na łodydze. 'Summer Breeze' obficie zawiązuje kwiaty w kolorze białym i różowym. Jest to odmiana silna i odporna.

Tworzy delikatny, zwiewny krzew. W porównaniu do Aster ericoides kwiaty są mniej liczne, umieszczone pojedynczo na końcach gałązek, co nadaje roślinie efekt lekkości. Roślina sprawia bardzo delikatne wrażenie. Piękna w połączeniu z innymi późnymi astrami i trawami ozdobnymi. Zdrowa i długo kwitnąca, różowy kwiat jest nieco większy niż u Aster ericoides. W wazonie wytrzymuje 7 do 10 dni.

Do suszenia wykorzystuje się okrągłe torebki, które len tworzy po przekwitnięciu. Trzeba dobrze wyczuć moment, kiedy są już dojrzałe, a łodyga pod torebką jest sztywna. Nie czekajcie jednak zbyt długo, aby po wysuszeniu uzyskać ładny, złocisty kolor. Wystarczy powiesić je głową w dół, w suchym i przewiewnym miejscu, z dala od promieni słonecznych.

Stosunkowo krótkowieczna, dwu- lub wieloletnia roślina o czarującym zapachu i długim okresie kwitnienia. Piękny dodatek do rabat z różami, odpowiednia także do nasadzeń w stylu wiejskim. Możemy ją stosować jako podszyt pod wyższe krzewy i drzewa. Pachnie wyraźnie mocniej wieczorem i w nocy, przyciąga ćmy. Na kwiat cięty zbieramy, gdy otworzy się kilka pierwszych kwiatuszków. Łodygi potrafią nawet po ścięciu jeszcze nieco podrosnąć, bierzemy to pod uwagę przy tworzeniu aranżacji. W wazonie wytrzyma 5 do 7 dni.

Lebiodka (oregano) to prastara roślina lecznicza, która we współczesnych ogrodach doskonale sprawdza się jako niezawodny partner w sucholubnych zbiorowiskach bylinowych. Jej kulinarne zastosowanie jest powszechnie znane i nie mogą się bez niej obejść zwłaszcza miłośnicy kuchni włoskiej. W aromaterapii uważana jest za esencję dobrego nastroju i harmonii. Odmiana Hot and Spicy znana jest ze swojego intensywnego, korzennego smaku. Do ogródka ziołowego przyciągnie również pszczoły i motyle.

Łubiny rzucają się w oczy swoimi niepowtarzalnymi kwiatami i dekoracyjnymi złożonymi liśćmi. Z natury są to raczej krótkowieczne byliny. Ich żywotność wynosi około pięciu lat. Cenione są za przydatność do cięcia oraz jako pożytek dla pszczół. Piękny łubin z dwukolorowymi kwiatami. Różowy z kremową bielą.

Wieloletnia trawa pochodząca z północnoamerykańskich prerii. Proso rózgowe jest bardzo elastyczne i długowieczne. Nadaje rabatom wyraźną strukturę, a jednocześnie działa jako element zmiękczający. Dzieje się tak głównie po tym, jak nad kępami liści pojawią się mgiełkowate kwiaty. Odmiana Squaw na pierwszy rzut oka przyciąga wzrok winnoczerwono wybarwionymi liśćmi i brązoworóżowymi kwiatami.

Piękna, delikatna bylina pochodząca z Ameryki Północnej. Efektowne, dość duże, ale delikatne kwiaty pięknie komponują się z bogatym, puszystym obłokiem drobnych listków. Tworzy zwarte krzaczki i jest idealna na przód rabaty. Nachyłki zaliczamy do naturalnie krótkowiecznych bylin. Ich żywotność możemy częściowo kształtować poprzez wybór odpowiedniego stanowiska i pielęgnację w trakcie sezonu. Odmiana Moonbeam zakwita dużą liczbą jasnożółtych kwiatów z ciemniejszymi środkami. W wazonie wytrzymuje około tygodnia.

Cenna ogrodowa i lecznicza bylina, pochodząca z Ameryki Północnej. Kolczaste środki kwiatowe są nieodpartym magnesem dla motyli. W wazonie wytrzymuje 7–10 dni. Po oberwaniu płatków łodygi ze środkami można ususzyć lub użyć w żywych bukietach jako ciekawy element. 'White Swan' kwitnie mlecznobiałymi kwiatami z brązowopomarańczowymi środkami. Płatki nie są rozłożone całkowicie poziomo, wyginają się lekko w dół.

Bardzo odporna i długowieczna bylina o niemal całorocznym efekcie dekoracyjnym. Tworzy wzniesione kępy, kwiaty przyciągają pszczoły i motyle. Herbstfreude to jedna z najodporniejszych i najbardziej wytrzymałych odmian, idealna na kwiat cięty. Łatwa również w uprawie doniczkowej.

Słoneczniczek to odporna, obficie kwitnąca bylina, która rozświetla ogród żółtymi kwiatami przez całe lato aż do początku jesieni. Pochodzi z Ameryki Północnej. W Europie jego uprawa ma długą tradycję i często pojawia się w wiejskich ogrodach „babcinego” typu. Równie dobrze będzie wyglądać w nowoczesnych aranżacjach z wysokimi trawami. Odmiana Asahi należy do niższych słoneczniczków. Ma mniejsze złotożółte, pełne kwiaty. Nadaje się do cięcia do bukietów, choć dłuższą trwałość mają kwiaty pojedyncze. Żywotność w wazonie możemy przedłużyć, usuwając boczne, niewybarwione pąki.

Ostróżki to klasyka, a jednocześnie dominanta wśród bylin rabatowych. Często widzimy je w towarzystwie róż i piwonii. Aby dobrze się prezentowały, trzeba zapewnić im wystarczająco dużo miejsca i nie zapomnieć o nawożeniu. Ich pięknem możemy cieszyć się na rabatach, w bukietach, a nawet wypróbować suszenie, kwiaty dobrze zachowują nasycony kolor. W wazonie wytrzymują 7 dni, są wrażliwe na etylen uwalniający się z dojrzewających owoców.

Rudbekie pochodzą z Ameryki Północnej, są to solidne i obficie kwitnące byliny późnego lata i jesieni. Nadają się do nasadzeń preriowych z wysokimi trawami oraz do wiejskich ogródków przy chałupach. Środkowe tarcze nawet po przekwitnięciu wyglądają bardzo efektownie i zdobią rabaty bylinowe również przez zimę. Do wazonu ścinamy, gdy tylko zakwitną. Trwałość w wazonie to 7 do 10 dni. Możemy używać także suchych tarcz środkowych. Kwiaty ma jaskrawo złotożółte z ciemnymi środkami. Jest wyższa niż znana rudbekia Goldsturm, a także znosi nieco większą suszę.

Zawilce pochodzą z tej samej rodziny co jaskry. Swoimi eleganckimi kwiatami na długich, smukłych łodygach potrafią urozmaicić i rozświetlić późnoletnie i jesienne rabaty. Wyróżniają się na ciemniejszym tle grup krzewów i będą jednocześnie wdzięczne za ich częściowy cień. Czeskie Stowarzyszenie Bylinowe wybrało jesienne zawilce byliną sezonu 2022. W wazonie wytrzymują 7 dni. Pełnokwiatowa odmiana historyczna uprawiana już od 1902 roku. Kwiat jest pełny, fioletoworóżowy, a poszczególne płatki są wyraźnie węższe niż u innych zawilców.

Ciemierniki to zimozielone byliny, które tworzą powoli rozrastające się kępy skórzastych, ciemnozielonych liści. Łodygi niosą zazwyczaj cztery do pięciu kwiatów. Zakwitają bardzo wcześnie, już pod koniec zimy i na początku wiosny. Do wazonu nadają się dopiero wtedy, gdy w środku kwiatu utworzą się wyraźne nasienniki, a kwiat dojrzeje. Wcześniej mają tendencję do więdnięcia, a łodygi nie utrzymują kwiatu w pozycji pionowej. Wszystkie części rośliny są trujące. Ciemiernik Pretty Ellen Red ma kwiaty pojedyncze, winnoczerwone z beżowymi pręcikami i jasnolimonkowym okiem.

Agastache rugosa pochodzi z obszarów Chin i Japonii. Jej ząbkowane liście przypominają liście pokrzywy, ale nie parzą, a roztarte w palcach wydzielają miętowo-anyżowy zapach. To stabilna, rosnąca prosto roślina. Wytrzymała i solidna, z powodzeniem znosi nasze zimy. Ciekawa na kwiat cięty również po przekwitnięciu. W wazonie wytrzymuje 7 dni.

Bodziszek oksfordzki to bujnie rosnąca bylina nadająca się do tworzenia zwartych łanów. To idealna roślina do ogrodów w stylu naturalnym. Dobrze znosi zacienienie między drzewami i krzewami. Odmiana Rose Claire kwitnie na różowo i należy do niższych przedstawicieli swojego gatunku. Rośliny osiągają zazwyczaj 30–40 cm wysokości.

Uniwersalna bylina do zastosowania na rabatach wiejskich i nowoczesnych. Dobrze sprawdzi się też w dzikich nasadzeniach naturalnych. Jej główny urok tkwi wprawdzie w uroczych kwiatach, które pojawiają się pod koniec wiosny, ale cenna na rabatach jest też ze względu na wcześnie wypuszczane liście. Orliki dodadzą bylinowym rabatom i bukietom zwiewności i lekkości. W wazonie wytrzymają 7 dni. Black Barlow ma pełne, prawie czarne kwiaty.

Do suszenia wykorzystuje się okrągłe torebki, które len tworzy po przekwitnięciu. Trzeba dobrze wyczuć moment, kiedy są już dojrzałe, a łodyga pod torebką jest sztywna. Nie czekajcie jednak zbyt długo, aby po wysuszeniu uzyskać ładny złocisty kolor. Wystarczy powiesić je głową w dół, w suchym i przewiewnym miejscu, z dala od promieni słonecznych.

Mak wschodni pochodzi z Kaukazu, Turcji i Iranu, gdzie rośnie na skalistych zboczach i suchych łąkach. Zakwita dużymi miseczkowatymi kwiatami na wysokich łodygach. Jak wszystkie maki, do bukietów ścinamy je, gdy tylko pąki wybarwią się i "pękną". Dodatkowo jeszcze krótko (przez około 20 sekund) opalamy końce łodyg płomieniem i natychmiast wkładamy do zimnej wody. Wtedy wytrzymają w wazonie 4 dni. Wyraźnie owłosione i duże liście krótko po przekwitnięciu zanikają, a roślina aż do wiosny musi odpoczywać, aby nabrać sił. Część liści pod koniec lata wypuszcza ponownie. Dlatego warto w bliskim sąsiedztwie posadzić inne byliny, które z kolei wypuszczają pędy później i potrafią skupić na sobie uwagę w czasie "makowej przerwy". 'Beauty Of Livermere' ma o stopień ostrzejszy czerwony kolor płatków okwiatu niż 'Brilliant'.